Ongeboren vrucht

Foto: Freepik

Laatst zag ik een klein glazen potje met iets behoorlijk bizars erin. Ik was bij een vriendin thuis. Haar woonkamer staat bomvol met vetplantjes, grote palmen, varens en Scindapsus hangplanten. Aan de muren, naast de televisie, boven de bank en op de vensterbank. Toch waren het niet de planten die mijn aandacht trokken.

Bizar

Op de vensterbank, tussen de Aloë Vera en een varen in een afgesloten fles, stond het glazen potje te schitteren in het zonlicht. Het bleek gevuld te zijn met sterk water. Erin dreven drie kleine, witte items die sommige mensen de stuipen op het lijf zullen jagen. Misschien dat mijn vriendin ze ook wel om die reden zo prominent in haar woonkamer heeft staan. Het potje bevatte namelijk drie embryo’s. Toen ik goed keek, zag ik kleine staartjes. De embryo’s zijn niet menselijk, maar van muizen.

Vrouwtjesmuizen groeien embryo’s in hun buik, net zoals mensen en sommige andere dieren. Die embryo’s groeien na geboorte uit tot een volwassen dier. Maar embryo’s zijn niet uniek voor de dierenwereld. Sterker nog, de huiskamer van mijn vriendin bevatte naast de drie muizenembryo’s nog veel meer embryo’s. En nee, mijn vriendin was niet zwanger van een drieling. Maar haar planten bevatten wel embryo’s.

Niet uniek

Ja echt. Planten groeien, net als mensen en dieren, uit een embryo dat ontstaat door bevruchting van een eicel. Ik hoor je al denken: ‘waar zitten die embryo’s dan verstopt in de plant?’. Planten hebben immers geen baarmoeder. Of toch wel? Plantenfruit, zoals een sperzieboon, bevat kleine zakjes. Die zijn het equivalent van een baarmoeder en worden het zaadbeginsel genoemd. Een voorbeeld daarvan zijn de kleine erwtjes in sperziebonen. De zaadbeginsels ontwikkelen zich tot zaden die het kleine embryo beschermen tegen kou, wind, droogte en andere barre omstandigheden.

De kleine erwtjes zijn een voorbeeld van zaadbeginsels/zaden.

Gevangenisstraf

Dit is niet alleen maar een tof weetje voor triviant. Onderzoekers over de hele wereld besteden hun tijd aan het bestuderen en ontrafelen van de geheimen van plantenembryo’s. Wanneer wetenschappers knutselen met het DNA van menselijke embryo’s, kan hen dat een lange gevangenisstraf opleveren. Maar op plantenembryo’s mogen ze helemaal losgaan.

Een microscopische afbeelding van een plantenembryo (Credit: Tatyana Radoeva)

Genen knippen en plakken, Siamese tweelingen maken, of een lichtgevende embryo. Cru en immoreel bij menselijke embryo’s, maar normale gang van zaken voor plantenembryo’s in een lab. Vreemde mutanten groeien uit tot volwassen planten, zonder dat iemand ervoor de cel in moet. Hoewel wetenschappers er zonder twijfel plezier in hebben, doen ze dit niet alleen maar voor de lol.

Kennis is macht

In plantenembryo’s onderzoeken wetenschappers bijvoorbeeld hoe stamcellen in planten ontstaan – ja, planten hebben ook stamcellen. Een doodnormale cel in zo’n embryo deelt zich waardoor er plotseling een stamcel ontstaat. Ook kunnen onderzoekers meer leren over hoe plantencellen zich ontwikkelen, hoe bepaalde celtypes ontstaan en hoe plantencellen zich delen. Dat alles is makkelijker te bestuderen in een embryo bestaande uit een klompje van 16 cellen, dan in een volwassen plant die er miljoenen bevat. Helaas kunnen wetenschappers de kennis die ze opdoen bij plantenembryo’s niet toepassen bij  menselijke of dierlijke embryo’s. Ze zijn te verschillend.

Foto: De muizenembryo’s op sterk water. Als je goed kijkt kun je de staartjes zien.

Alle fundamentele kennis die onderzoekers opdoen tijdens studies naar plantenembryo’s, slaan ze op en publiceren ze in wetenschappelijke tijdschriften. Met die kennis kunnen andere wetenschappers in de toekomst misschien wel supermais, extra dikke bomen of hittebestendige gewassen maken. Toch wel waardevol dus, die plantenembryo’s waarvan zoveel mensen het bestaan niet weten.

Jammer dat plantenembryo’s zo klein zijn dat je ze met het blote ook niet kan zien. Anders zou ik ze op sterkwater in mijn woonkamer tentoonstellen, net als mijn vriendin en haar muizenembryo’s.


Lees meer over plantenembryo’s

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Get started